De certificering van IBA systemen

(klik hier voor de lijst van gecertificeerde systemen)

Op initiatief van de leveranciers van IBA systemen is een certificeringsregeling tot stand gekomen. Grotendeels gefinancierd door het ministerie van VROM en begeleid door tientallen deskundigen vanuit de markt, het onderzoek en de overheden. Kiwa begeleidde de totstandkoming van de certificering. In 1998 werd een College van Deskundigen gevormd, werkgroepen bereidden de diverse Beoordelingrichtlijnen (BRL's) voor.
Er werd uitgegaan van de indeling in drie klassen die CIW/CUWVO had opgesteld.

Indeling in drie klassen IBA-systemen volgens CIW CUWVO

Effluentwaarden voor 24 uurs verzamelmonster in mg/l

De certificering bestaat uit drie onderdelen:
- De attestering, daarin wordt getest of het apparaat werkt.
- De productcertificering, daarin wordt getest of het materiaal en de constructie voldoende duurzaam zijn.
- De procescertificering, daarin wordt beoordeeld of degene die de aanleg verzorgt daartoe goed in staat is.

De eerste twee onderdelen leiden samen tot een gecertificeerd IBA systeem. Het laatste onderdeel leidt tot een gecertificeerd bedrijf dat de aanleg verzorgt.

Attestering volgens BRL 10002
Het laboratorium dat de testen uitvoert moet voldoen aan de eisen die Kiwa stelt. De belangrijkste eis is dat het laboratorium over voldoende afvalwater kan beschikken van de juiste kwaliteit. De deskundigheid van de medewerkers, de kwaliteit van de meet- en monstername apparatuur en de kwaliteit van de meetopstellingen worden ook beoordeeld. Regelmatig bezoekt Kiwa het laboratorium om te oordelen of nog aan de eisen wordt voldaan. Het laboratorium van het Van Hall Instituut te Leeuwarden voert op dit moment als enige nog de attestering uit.

Een systeem kan ingedeeld worden in een van de bovengenoemde klassen, daartoe moet een vastgesteld zuiveringsrendement gehaald worden. Dit rendement moet gehaald worden onder gestandaardiseerde omstandigheden maar ook onder 'stress' omstandigheden. Daarvoor is een aantal testen ontworpen.
Bij de badwatertest wordt 200 liter water binnen drie minuten op het systeem geloosd.
De wasmachinetest bootst een wasmachine-lozing na.
Bij de 24 uur stroomstoringtest wordt beoordeeld of het systeem zich binnen 5 dagen na en stroomstoring weer kan stabiliseren.
De 50%-125% belastingtest beoordeelt of het systeem een twee durende verlaagde of verhoogde belasting kan verwerken.
De vakantiestresstest is een periode zonder belasting, het systeem moet zich binnen 5 dagen weer herstellen.
De feestjestest is een piekbelasting van 6 uur.

De testperiode duurt 6 maanden. Gedurende de zes maanden worden de systemen belast met gestandaardiseerd afvalwater dat volgens een vast dagelijks belastingspatroon wordt toegediend; met pieken in de ochtend, middag en avond en lage belasting 's nachts. De stresstesten worden volgens een vast protocol uitgevoerd.

De monsters worden volgens voorschrift genomen en behandeld en daarna geanalyseerd door een STER laboratorium.

Een systeem mag een test een keer herhalen, daarna vindt afkeuring plaats.

De productcertificering
Bij de productbeoordeling wordt gelet op de kwaliteit van het materiaal en de constructie. Het systeem wordt geacht 20 jaar te kunnen functioneren. Er wordt bij de beoordeling gebruik gemaakt van bestaande normen en BRL's. Per materiaal- of systeemtype zijn de voorschriften vastgelegd in afzonderlijke BRL's.
BRL 10003 Septic Tanks
BRL 10004 IBA compactsystemen
BRL 10005 Verticaal doorstroomde helofytenfilters
BRL 10007 Betonnen behuizing
BRL 19003 Metalenbehuizing
BRL 22002 Kunstofbehuizing

De BRL's zijn verkrijgbaar bij Kiwa. De lijst van certificaathouders wordt op de KIWA siyte gepubliceerd.

Het procescertificaat
De BRL 10010 beschrijft de beoordeling van het bedrijf dat de IBA aanlegt. De werkwijze, de aandachtspunten en de handhaving van de kwaliteit worden hierin beschreven. Na een positief oordeel wordt het bedrijf gecertificeerd. Nadat enkele bedrijven een certificaat behaalden bleek dat de markt geen certificaat eiste bij de aanbesteding van projecten. De bedrijven verlengden hun certificaat daarom niet meer, nu (2008) wordt dit certificaat niet meer gehanteerd.

Handhaving
Het erkende laboratorium, de IBA leveranciers en de gecertificeerde aanlegbedrijven worden regelmatig gecontroleerd door Kiwa. Zolang het certificaat gevoerd wordt zal Kiwa deze handhaving blijven uitvoeren.

Certificering en de wet
De indeling in drie klassen en de certificering zijn niet in de wet verankerd.  In geval van vergunningverlening of opdrachtverlening mag een bevoegdgezag wel eisen stellen. In de overige gevallen kan dat niet.